Zwelling balzak

Er zijn drie soorten goedaardige zwellingen van de balzak: een hydrocele, een spermatocele en een varicocele.

Hydrocele. De zaadballen worden omgeven door vliezen, waartussen zich wat vocht bevindt. Bij een hydrocele is de balzak gezwollen door een toename van dat vocht rondom de bal. Een zwelling door een hydrocele is meestal klein en voelt zacht aan. De zwelling kan echter oplopen tot zo’n 15 cm in doorsnee en daardoor hinderlijk groot zijn. Soms kan er sprake zijn van pijn, met name als er veel spanning op de huid staat.

Spermatocele. Zaadcellen worden gemaakt in de teelballen en ontwikkelen zich verder in de bijballen die achter de teelbal gelegen zijn. De bijballen bestaan uit heel veel kleine buisjes waarin de zaadcellen worden verzameld. Als er sprake is van een spermatocele, is zo’n buisje (sterk) verwijd en gevuld met spermacellen (de spermacellen kunnen niet meer weg doordat het transport niet meer goed verloopt). De meeste spermatoceles geven geen of nauwelijks klachten. Een spermatocele kan, net zoals een hydrocele, niet kwaadaardig worden, ook niet als er niets aan de spermatocele wordt gedaan.

Varicocele ofwel spatader. De varicocele is een zwelling van de balzak aan de linkerkant. Vooral in staande houding, bij inspanning of bij hoesten kan een ‘worstvormige’ zwelling in het steeltje waaraan de bal is opgehangen worden gevoeld. Het betreft hier spataderen, zoals er ook elders in het lichaam spataderen kunnen optreden: uitgezette aderen. Een varicocele is niet gevaarlijk en komt best wel vaak voor, maar veruit de meeste mannen hebben er geen last van. Soms zijn er pijnklachten, met name bij inspanning, zoals sporten. Een behandeling is alleen noodzakelijk als er pijn aanwezig is.

Ook wordt een varicocele al vele jaren in verband gebracht met onvruchtbaarheid, maar het keiharde bewijs daarvoor is nooit geleverd. Mogelijk dat de temperatuur in de balzak wordt verhoogd door de aanwezigheid van de spataderen en een verhoogde temperatuur kan een verslechtering van de zaadkwaliteit geven. Een behandeling kan in 40-70% van de gevallen de kwaliteit van het zaad verbeteren (zie onvruchtbaarheid bij de man).

Oorzaken

Hydrocele. De oorzaak vaneen hydrocele is vaak onbekend maar een ontsteking van de bijbal, een ongeluk of eerdere ingreep (bijvoorbeeld sterilisatie) kan aanleiding geven tot de zwelling. Bij uitzondering kan een tumor van de bal achter de zwelling schuilgaan. Om een oorzaak van de hydrocele op te sporen doet men meestal een echografie.

Spermatocele. Een verwijding van de buisjes waarin de zaadcellen worden verzameld, kan ontstaan door een ongeluk (bijvoorbeeld een klap of tik) of door een infectie. Vaak is er echter geen aanwijsbare oorzaak. Om er zeker van te zijn dat er sprake is van een spermatocele wordt een echografie gedaan.

Wat gebeurt er in de spreekkamer?

Door lichamelijk onderzoek, veelal aangevuld met echografisch onderzoek en eventueel verder onderzoek, wordt de oorzaak van de zwelling in de balzak vastgesteld. Op basis van de gevonden oorzaak wordt in overleg met u een behandelplan opgesteld.

Behandelmogelijkheden

Indien een hydrocele of spermatocele behandeld dient te worden, moet u geopereerd worden. Een varicocele kan geopereerd of geëmboliseerd (‘dichtkitten van het bloedvat’) worden. Deze ingrepen kunnen  vaak in dagbehandeling of tijdens een korte opname verricht worden. Vooraf bespreekt de uroloog de behandeling uitvoerig met u.

Vragen

Als u na het lezen van deze informatie nog vragen heeft, kunt u die stellen aan uw behandelaar.


Hydrocele



Spermatocele



Varicocele